Kleje cyjanoakrylowe

Klej cyjanoakrylowy (znany jako cyjanoakryl, klej CA lub super glue) to jednoskładnikowy klej etylowy, który polimeryzuje w temperaturze pokojowej pod wpływem śladowych ilości wilgoci zawartej na powierzchni materiałów. Reakcja utwardzania jest inicjowana anionowo, błyskawicznie tworząc sztywne, termoplastyczne spoiny o wysokiej wytrzymałości na ścinanie (do 25-30 N/mm²) w czasie od 2 do 60 sekund.

Technologia cyjanoakrylowa – lepkość i mechanizm wiązania

Profesjonalne kleje cyjanoakrylowe różnią się od produktów marketowych czystością estrów oraz modyfikacjami lepkości, co determinuje ich siłę i zastosowanie. Mechanizm klejenia opiera się na polimeryzacji beztlenowej w szczelinie, katalizowanej przez jony zasadowe (wilgoć).

Kluczowym parametrem doboru jest lepkość (gęstość) wyrażana w cPs:

1. Rzadkie (10-40 cPs): Penetrują mikropęknięcia i "wciągają się" w szczeliny dzięki kapilarności. Przykładem jest klej cyjanoakrylowy rzadki ATK FIX 06, który stosuje się do idealnie spasowanych elementów (tzw. "zero szczeliny").
2. Średnie (100-120 cPs): Uniwersalne, nie spływają natychmiast, pozwalają na minimalną korektę. Flagowy produkt tej klasy to ATK FIX 01 – standard przemysłowy do większości szybkich napraw.
3. Gęste i Żele (1500-3000 cPs): Umożliwiają pracę na powierzchniach pionowych i materiałach chłonnych (drewno, papier). Tutaj sprawdza się klej w żelu ATK FIX 54, który wypełnia ubytki do 0,2 mm.

Zastosowanie – gdzie sprawdzi się klej błyskawiczny CA?

Szybkość reakcji (często poniżej 5 sekund) sprawia, że chemia ta dominuje w montażu drobnoseryjnym i serwisowym.

• Uszczelnienia techniczne i O-ringi: Do czołowego klejenia uszczelek gumowych (EPDM, NBR) niezbędna jest niska lepkość, aby spoina była elastyczna na zginanie, ale wytrzymała na rozciąganie. Dedykowanym rozwiązaniem jest zestaw do klejenia oringów, który zawiera odtłuszczacz i klej wnikający w wulkanizowaną gumę.
• Trudne tworzywa (PP, PE, Teflon): "Tłuste" plastiki (poliolefiny) mają niską energię powierzchniową i standardowy cyjanoakryl z nich spływa. Aby uzyskać trwałe wiązanie chemiczne, powierzchnię należy najpierw aktywować, stosując Podkład (Primer) do PP/PE/PTFE przed nałożeniem kleju.
• Modelarstwo i delikatne materiały (Styropian): Standardowy klej CA agresywnie trawi styropian i styrodur (reakcja egzotermiczna). Do pianek, modeli XPS i elementów elektroniki, gdzie wymagany jest brak "białego nalotu" (wykwitów), należy stosować bezzapachowy klej ATK FIX 60 na bazie alkoksylowej.
• Naprawa pękniętych obudów: W przypadku pęknięć ABS, PC czy twardego PVC, często brakuje materiału. Wzmocnienie naprawy uzyskuje się, stosując wypełniacz ATK FILL, który w połączeniu z rzadkim klejem tworzy kompozyt, możliwy do szlifowania i wiercenia już po 10 sekundach.

Jak dobrać produkt i unikać błędów? (Poradnik Eksperta)

Skuteczność kleju cyjanoakrylowego zależy w 90% od przygotowania powierzchni i właściwego doboru chemii pomocniczej.

1. Przygotowanie powierzchni: Cyjanoakryle są wrażliwe na tłuszcz i pH powierzchni. Zawsze przed klejeniem przemyj element, używając odtłuszczacza izopropanolowego (IPA) lub dedykowanego zmywacza. Aceton może uszkodzić niektóre plastiki.
2. Przyspieszanie wiązania: W niskich temperaturach lub przy grubszych warstwach kleju reakcja zwalnia. Aby wymusić utwardzenie (także wypływki kleju) i zwiększyć wytrzymałość o ok. 20%, aplikuj Aktywator C w sprayu na jedną ze stron.
3. Błąd "za dużo kleju": Kleje błyskawiczne działają najlepiej w warstwach mikronowych (film). Nałożenie "kropli" bez dociśnięcia spowoduje, że klej nie spolimeryzuje w środku przez wiele godzin.
4. Usuwanie nadmiaru: Zaschnięty klej na lakierze lub palcach można usunąć chemicznie, stosując Debonder – zmywacz do cyjanoakrylu, który niszczy wiązania polimerowe nie uszkadzając podłoża.

Porównanie produktów w kategorii Kleje Cyjanoakrylowe