Kategorie


Płynne metale
Płynne metale to dwuskładnikowe kleje epoksydowe z wypełniaczami metalicznymi, które po utwardzeniu tworzą spoinę twardą, obrabialną mechanicznie i odporną chemicznie - o właściwościach zbliżonych do litego metalu. Od 1990 r. technicy Ataszek testują warsztatowo każdy produkt z tej kategorii, weryfikując parametry w realnych warunkach naprawy - od misek olejowych po chłodnice i bloki silnika. Sprawdź produkty poniżej i skontaktuj się z technikami Ataszek, a dobierzemy rozwiązanie dopasowane do rodzaju metalu i warunków pracy.
Szybki wybór płynnych metali
- Pęknięta miska olejowa, blok silnika lub korpus żeliwny? - KEMISKIT FE21 - płynny metal do stali i żeliwa, odporność do 200°C, twardość 90 Shore D, wytrzymałość na ścinanie 22-24 N/mm²
- Uszkodzone aluminium - felga, chłodnica, blok silnika? - KEMISKIT AL21 - płynny metal z pyłem aluminiowym powyżej 65%, odporność do 200°C, atest kontaktu z wodą pitną
- Pęknięcia w rurach miedzianych lub mosiężnej armaturze? - KEMISKIT MED21 - płynny metal do miedzi i mosiądzu, pył miedziany 66%, odporność do 200°C, kolor mosiężny
- Łączenie blach na zakładkę, spaw konstrukcyjny na zimno? - ATK EP61 - klej do spawania na zimno, wytrzymałość na ścinanie 30 MPa, 60 min na nałożenie, malowanie proszkowe
- Awaryjny wyciek z rury lub zbiornika, naprawa pod wodą? - METALFIX - stalowa plastelina do ugniatania w palcach, wstępne utwardzenie 15-20 min, aplikacja na mokrych powierzchniach
Klasyfikacja technologiczna i zakres stosowania płynnych metali
Dwuskładnikowe kleje epoksydowe z wypełniaczami metalicznymi jako płynne metale
Płynny metal to potoczna nazwa dwuskładnikowego kleju epoksydowego z wysokim udziałem pyłu metalicznego - stalowego, aluminiowego lub miedzianego. Po wymieszaniu składnika A (żywica) z składnikiem B (utwardzacz) masa uzyskuje konsystencję gęstej pasty tiksotropowej, którą można nakładać na pionowe powierzchnie bez spływania. Po podgrzaniu o 40-50°C pasta upłynnia się do konsystencji lejącego miodu, co umożliwia zalewanie mikroporów i trudno dostępnych szczelin. Utwardzona spoina osiącza twardość 85-90 Shore D i jest w pełni obrabialna mechanicznie - można ją wiercić, gwintować, szlifować i malować, w tym proszkowo. To kluczowa cecha odróżniająca klej epoksydowy płynny metal od zwykłych klejów konstrukcyjnych: spoina nie tylko łączy, ale odbudowuje materiał, wypełnia ubytki i przyjmuje kształt oryginalnego elementu.
Płynne metale występują w trzech formach aplikacyjnych. Pasty tiksotropowe w puszkach (KEMISKIT FE21, KEMISKIT AL21, KEMISKIT MED21) służą do precyzyjnego nakładania szpachelką lub pędzlem, z możliwością upłynnienia przez podgrzanie. Plastelina epoksydowa w formie ugniatanej w palcach (METALFIX) zapewnia szybkie, awaryjne uszczelnianie bez narzędzi, nawet pod wodą. Kartusze z mieszadłem statycznym (ATK EP61) przeznaczone są do wyciskacza, z kontrolowaną ilością kleju i kulkami dystansowymi zapewniającymi równomierną grubość spoiny przy łączeniu blach.
Spaw na zimno a płynne metale - różnice i podobieństwa
Pojęcie płynny metal spaw na zimno odnosi się do naprawy i łączenia metalu bez użycia wysokiej temperatury, eliminując ryzyko odkształceń termicznych i uszkodzeń sąsiednich elementów. W tej grupie występują dwa typy produktów o różnym przeznaczeniu. Masy naprawcze (KEMISKIT FE21, AL21, MED21) wypełniają ubytki, pęknięcia i dziury - odtwarzają materiał, który uległ korozji lub uszkodzeniu mechanicznemu. Kleje strukturalne (ATK EP61) łączą dwie oddzielne powierzchnie na zakładkę, przenosząc obciążenia mechaniczne z wytrzymałością na ścinanie 30 MPa i czasem na nałożenie aż 60 minut. Kluczowa różnica: masy naprawcze KEMISKIT wypełniają i regenerują, a klej ATK EP61 spaja - oba typy można jednak stosować komplementarnie, na przykład wklejając blachę wzmacniającą na ATK EP61 i pokrywając ją masą KEMISKIT dla uszczelnienia.
Trzecim produktem z tej rodziny jest ATK EP60 - cyna na zimno w kartuszu, czyli cienkowarstwowa szpachla epoksydowa do wykańczania powierzchni blach i spawów. ATK EP60 wypełnia nierówności i wgniecenia bez skurczu, w przeciwieństwie do szpachlówek poliestrowych, i jest szlifowalna już po 3-4 godzinach. Stosuje się ją do wygładzania powierzchni przed lakierowaniem, a nie do odbudowy konstrukcyjnej - tam właściwszy jest płynny metal KEMISKIT.
Dobór płynnych metali według rodzaju materiału podłoża
Dobór płynnego metalu zależy od rodzaju naprawianego materiału - dopasowanie pyłu wypełniającego do materiału podłoża zapewnia odpowiednią adhezję, kolor i współpracę termiczną spoiny. Stal i żeliwo wymagają kleju z pyłem stalowym: KEMISKIT FE21 (proporcje 3:1 objętościowo, twardość 90 Shore D, wytrzymałość na ścinanie 22-24 N/mm²). Żeliwo jest kruche i trudne do spawania tradycyjnego - płynny metal FE21 wypełnia pęknięcia w odlewach bez ryzyka pęknięć termicznych, a wzmocniony siatką nierdzewną przenosi obciążenia w korpusach maszyn i blokach silników. Aluminium wymaga dedykowanej wersji KEMISKIT AL21 (proporcje 4:1 objętościowo, pył aluminiowy powyżej 65%, twardość 85 Shore D), która posiada atest PZH dopuszczający kontakt z wodą pitną i jest zalecana do napraw chłodnic, felg, bloków silnika aluminiowych oraz głowic. Miedź i mosiądz naprawia się klejem KEMISKIT MED21 z pyłem miedzianym (66%, kolor mosiężno-brązowy, twardość 85 Shore D) - idealny do chłodnic miedzianych, rur mosiężnych i elementów armatury.
Do łączenia różnych metali (stal z aluminium, aluminium z mosiądzem) stosuje się klej strukturalny ATK EP61, który nie zawiera pyłu metalicznego, lecz tworzy spoinę o wytrzymałości 30 MPa, przenoszącą obciążenia dynamiczne i drgania. Do napraw w temperaturach powyżej 200°C, w tym w bezpośrednim kontakcie z ogniem, przeznaczony jest klej żaroodporny ATK FIRE wytrzymujący do 1600°C.
Odporność termiczna, chemiczna i obciążenia mechaniczne płynnych metali
Ciągła odporność temperaturowa płynnych metali KEMISKIT (FE21, AL21, MED21) wynosi od -40°C do +200°C, co pozwala na ich stosowanie w elementach silników, układów wydechowych i pieców CO (na płaszczu wodnym). METALFIX pracuje w zakresie -30°C do +120°C, z krótkotrwałą odpornością do 250°C. Klej strukturalny ATK EP61 wytrzymuje 100-120°C ciągło i 180°C krótkotrwale (40 minut). Wszystkie płynne metale KEMISKIT są odporne na malowanie proszkowe, które odbywa się w temperaturach 180-220°C - to kluczowe potwierdzenie stabilności termicznej spoiny.
Odporność chemiczna płynnych metali KEMISKIT obejmuje wodę, etanol, oleje, smary, benzyny, płyn chłodniczy, rozcieńczone kwasy, octan etylu, naftę i wodorotlenek sodu do 50°C. Produkty nie są odporne na ketony (aceton), gorące roztwory elektrolitów, czysty tlen, silne utleniacze i chlor. METALFIX dodatkowo wytrzymuje wilgoć, naftę i alkohol, a ATK EP61 jest odporny na oleje, smary, benzyny i wilgoć.
Wygrzewanie utwardzonej spoiny w temperaturze 80°C przez 1 godzinę przyspiesza proces utwardzania z 24 godzin do około 2 godzin i jednocześnie zwiększa wytrzymałość końcową połączenia. Minimalna temperatura aplikacji wynosi 10°C (powierzchni 15°C) - w niższych temperaturach materiał wymaga podgrzania. Po pełnym utwardzeniu spoiny KEMISKIT osiągają twardość 85-90 Shore D, METALFIX 85-87 Shore D, a ATK EP61 80 Shore D. Zalecana grubość warstwy naprawczej to minimum 2-3 mm - przy większych ubytkach powyżej 5 cm stosuje się siatkę wzmacniającą ze stali nierdzewnej lub aluminiowej zatopioną w pierwszej warstwie kleju.
Wskazówki praktyczne i porównanie płynnych metali
Błędy i ograniczenia przy doborze płynnych metali
Skuteczność naprawy płynnym metalem zależy w pierwszej kolejności od przygotowania powierzchni. Nieliczne błędy powodują większą liczbę nieudanych napraw niż sam dobór produktu. Poniższe kryteria określają granice technologii i zasady poprawnej aplikacji.
- Szlifowanie i odtłuszczanie: Powierzchnię należy przeszlifować grubym papierem ściernym (gradacja P40-P60), naciąć frezem lub szlifierką kątową wzdłuż pęknięcia na 3/4 głębokości ścianki, a następnie odtłuścić acetonem lub odtłuszczaczem IPA. Pominięcie odtłuszczania to najczęstsza przyczyna odspojenia spoiny.
- Wcieranie pierwszej warstwy: Pierwszą cienką warstwę masy należy wetrzeć ściętym pędzlem w przygotowaną powierzchnię, dopiero potem nakładać warstwę docelową o grubości min. 2-3 mm. Masa musi zachodzić min. 20 mm poza obszar uszkodzenia.
- Mieszanie składników: Przed odmierzaniemAlways wymieszać samą bazę (składnik A), która ulega rozwarstwieniu podczas przechowywania. Następnie odmierzyć proporcje objętościowo (FE21: 3:1, AL21: 4:1, MED21: 4:1) i miesić do jednolitego koloru bez smug.
- Ograniczenia technologii: Płynnych metali nie stosuje się do naprawy szczelin poniżej 1 mm, odtwarzania kół zębatych, napraw w bezpośrednim kontakcie z ogniem (poza ATK FIRE), łączenia tworzyw sztucznych (PE, PP, PTFE) oraz elementów pracujących pod silnymi wibracjami bez dodatkowego wzmocnienia mechanicznego.
- Nieodpowiednie materiały: KEMISKIT FE21 nie jest zalecany do aluminium (stosować AL21) ani miedzi i brązu (stosować MED21). METALFIX nie nadaje się do instalacji gazowych, elementów gumowych i materiałów elastycznych.
Notatki z warsztatu
- Podgrzewanie upłynnia pastę. Podgrzanie mieszaniny KEMISKIT o 40-50°C w trakcie mieszania zamienia gęstą pastę w konsystencję lejącego miodu - ułatwia to zalewanie mikroporów i szczelin w pozycji poziomej. Pamiętaj, że podgrzanie skraca czas pracy z 30 minut do około 10-15 minut.
- Nawiercanie końców pęknięć. Przed wypełnieniem pęknięcia płynnym metalem zawsze nawierć jego końce wiertłem - zapobiega to dalszemu rozprzestrzenianiu się pęknięcia pod wpływem naprężeń. Następnie naciń szczelinę frezem wzdłuż na 3/4 grubości ścianki, aby masa mogła wniknąć w głąb materiału.
- Dwuetapowa naprawa z wyciekami. Przy aktywnym wycieku wody z rury lub zbiornika najpierw zatamuj przeciek plasteliną METALFIX, która aplikuje się na mokrej powierzchni i wiąże wstępnie w 15-20 minut. Po wstępnym utwardzeniu nałóż warstwę docelową KEMISKIT FE21 lub AL21, aby uzyskać pełną wytrzymałość i odporność chemiczną naprawy.
- Siatka wzmacniająca przy dużych ubytkach. Pęknięcia powyżej 5 cm i dziury w ściankach wymagają zatopienia siatki metalowej w pierwszej warstwie kleju - zwiększa to wytrzymałość naprawy wielokrotnie. Przy większych otworach (2-3 cm) można wkleić kawałek blachy lub aluminiun na wierzch i przykryć go warstwą masy 2-3 mm.
Porównanie płynnych metali
| Produkt | Główne przeznaczenie / Baza | Kluczowy parametr (Temp. / Wytrzymałość) | Aplikacja / Forma |
|---|---|---|---|
| KEMISKIT FE21 | Stal, żeliwo, stal nierdzewna - pył stalowy | -40 do +200°C, ścinanie 22-24 N/mm², 90 Shore D | Pasta tiksotropowa, po podgrzaniu płynna, proporcje 3:1 obj. |
| KEMISKIT AL21 | Aluminium, stopy aluminiowe - pył aluminiowy >65% | -40 do +200°C, ścinanie 17-18 N/mm², 85 Shore D, atest PZH | Pasta tiksotropowa, po podgrzaniu płynna, proporcje 4:1 obj. |
| KEMISKIT MED21 | Miedź, mosiądz, brąz - pył miedziany 66% | -40 do +200°C, 85 Shore D, kolor mosiężno-brązowy | Pasta tiksotropowa, po podgrzaniu płynna, proporcje 4:1 obj. |
| METALFIX | Stal, żeliwo - awaryjne uszczelnianie wycieków | -30 do +120°C (krótkotrwałe 250°C), 85-87 Shore D | Plastelina do ugniatania w palcach, aplikacja pod wodą, wstępne wiązanie 15-20 min |
| ATK EP61 | Aluminium, stal, żeliwo - łączenie konstrukcyjne na zakładkę | 100-120°C (krótkotrwale 180°C), ścinanie 30 MPa, 80 Shore D | Kartusz 195 ml, system tuba w tubie 2:1, kulki dystansowe, czas nałożenia 60 min |
FAQ - najczęstsze pytania
Czym jest płynny metal i do czego służy?
Płynny metal to dwuskładnikowy klej epoksydowy z pyłem metalicznym (stalowym, aluminiowym lub miedzianym), który po utwardzeniu tworzy spoinę twardą jak metal i obrabialną mechanicznie - wiercenie, gwintowanie, szlifowanie, malowanie proszkowe. Służy do wypełniania ubytków, regeneracji pęknięć, zaślepiania otworów i naprawy wyrobionych gwintów w elementach stalowych, żeliwnych i aluminiowych. Po podgrzaniu o 40-50°C pasta upłynnia się, co umożliwia zalewanie mikroporów i trudno dostępnych szczelin.
Jaki płynny metal wybrać do naprawy stali i żeliwa?
Do stali i żeliwa najlepszym wyborem jest KEMISKIT FE21 - płynny metal z pyłem stalowym o twardości 90 Shore D i wytrzymałości na ścinanie 22-24 N/mm², odporny do 200°C. Żeliwo jest kruche i podatne na pęknięcia termiczne przy spawaniu tradycyjnym, dlatego płynny metal dwuskładnikowy FE21 jest bezpieczniejszą alternatywą - nie wymaga podgrzewania materiału i eliminuje ryzyko odkształceń. Więcej produktów do łączenia stali znajdziesz w kategorii kleje do stali.
Jaki płynny metal sprawdzi się do aluminium?
Do aluminium dedykowany jest KEMISKIT AL21 z pyłem aluminiowym powyżej 65%, o twardości 85 Shore D i odporności do 200°C. Produkt posiada atest PZH dopuszczający kontakt z wodą pitną i jest zalecany do napraw chłodnic, felg, bloków silnika i głowic aluminiowych. Stosowanie płynnego metalu z pyłem stalowym (FE21) na aluminium nie jest zalecane ze względu na niedopasowanie współczynnika rozszerzalności cieplnej. Pełną ofertę zobacz w kategorii kleje do aluminium.
Czy po utwardzeniu płynny metal można wiercić i gwintować?
Tak, po pełnym utwardzeniu (24h w temperaturze pokojowej lub 80 min w 80°C) spoina z płynnego metalu KEMISKIT jest w pełni obrabialna mechanicznie - można w niej wiercić, gwintować, szlifować i frezować, a także malować proszkowo. Twardość spoiny wynosi 85-90 Shore D w zależności od wersji, co zbliża ją do właściwości litego metalu.
Czy płynnym metalem można naprawić przeciekającą rurę pod wodą?
Tak, do awaryjnego uszczelniania wycieków pod wodą i na mokrych powierzchniach przeznaczona jest stalowa plastelina METALFIX, którą ugniata się w palcach i dociska do miejsca wycieku. Wstępne wiązanie następuje po 15-20 minutach, pełna wytrzymałość po 24 godzinach. Przy naprawie pod ciśnieniem zaleca się dwuetapowe postępowanie: najpierw zatamować wyciek plasteliną METALFIX, a następnie nałożyć warstwę docelową z płynnego metalu KEMISKIT FE21 lub AL21.
Czym różni się płynny metal od kleju do spawania na zimno?
Płynne metale KEMISKIT to masy naprawcze wypełniające ubytki i regenerujące kształt elementu - służą do załatywania dziur, pęknięć i wyrobionych gwintów. Klej do spawania na zimno ATK EP61 to klej strukturalny łączący dwie oddzielne powierzchnie na zakładkę z wytrzymałością na ścinanie 30 MPa i czasem nałożenia 60 minut. Oba typy tworzą spoinę obrabialną i odporną chemicznie, ale pełnią różne funkcje: regeneracja materiału vs. łączenie elementów. Szerszą ofertę klejów konstrukcyjnych znajdziesz w kategorii kleje do metalu oraz kleje epoksydowe.













