Kleje do karoserii

Szybki wybór klejów do karoserii

• Klejenie blach stalowych i aluminiowych? - Klej do karoserii ATK EP61 - epoksydowy klej konstrukcyjny z kulkami dystansowymi 0,25 mm, wytrzymałość na ścinanie 30 MPa, czas pracy 60 min
• Wypełnianie wgnieceń i dziur do 1 cm? - Szpachla do karoserii ATK EP60 - epoksydowa masa wypełniająca o twardości 80D, brak skurczu, czas szlifowania 3-4 h
• Uszczelnianie spawów i złączy karoserii? - Masa uszczelniająca ATK 812 - polimer hybrydowy, wydłużenie 350%, odporność od -60 do 100°C, malowalna po utwardzeniu
• Pęknięte zderzaki i plastikowe elementy karoserii? - Kleje do plastików samochodowych - preparaty dopasowane do tworzyw sztucznych (ABS, PP, PC)
• Wyciąganie wgnieceń blach? - Kleje termotopliwe 150 i 160 - klej na gorąco do pracy z pullerem, różnica w przyczepności do grzybków metalowych i plastikowych

Klasyfikacja technologiczna i zakres stosowania klejów do karoserii

Klejenie blach stalowych i elementów konstrukcyjnych

Klej ATK EP61 to dwuskładnikowy klej epoksydowy o wytrzymałości na ścinanie 30 MPa i twardości 80D, przeznaczony do konstrukcyjnego łączenia blach stalowych, aluminiowych i kompozytowych (włókno szklane, karbon). Wewnątrz kleju znajdują się kulki dystansowe 0,25 mm, które utrzymują kontrolowaną szczelinę i pozwalają na nitowanie lub zgrzewanie punktowe na nieutwardzonym kleju - technologia stosowana przez producentów OEM przy montażu błotników, masek i progów. Po utwardzeniu klej ATK EP61 zabezpiecza złącze przed korozją i może być dodatkowo spawany, co wyróżnia go na tle większości klejów konstrukcyjnych.

Klej ATK EP61 zastępuje spawanie w naprawach blacharskich - spoina klejowa rozkłada naprężenia na całej powierzchni łączenia, co eliminuje odkształcenia termiczne i nie niszczy warstwy cynku. Czas na nałożenie wynosi 60 minut, a pełne utwardzanie przy 25°C następuje po 6 godzinach (można przyspieszyć podgrzewaniem do 80°C). Klej jest odporny na wilgoć, oleje i płyny chłodzące, pracuje w temperaturach do 120°C (krótkotrwale 180°C przez 40 minut). Do progów i nadkoli stosuje się ten sam klej konstrukcyjny - metalowe wzmocnienia progów montuje się na EP61 zamiast spawania.

Dla uszczelniania wklejanych elementów i nakładek na progi stosuje się masę ATK 812, która jest mocniejsza od silikonu i nie zawiera rozpuszczalników. Nadkola z blachy lub kompozytu wkleja się na EP61 lub ATK 812, a nadkola z polietylenu (PP) wymaga kleju ATK HYLKOL z uwagi na niską energię powierzchni tego tworzywa.

Technologie naprawy karoserii aluminiowych

Naprawa karoserii aluminiowych wymaga zeszlifowania powierzchni do surowego metalu - warstwa tlenków na aluminium drastycznie obniża przyczepność klejów i szpachli. Klej ATK EP61 wiąże aluminium bezpośrednio po zmatowieniu i odtłuszczeniu acetonem lub IPA, bez konieczności stosowania dodatkowych podkładów. Aluminium nie można spawać metodą konwencjonalną bez ryzyka odkształceń i osłabienia struktury, co czyni klejenie preferowaną technologią naprawy.

Do wypełniania ubytków w blachach aluminiowych stosuje się tę samą szpachlę ATK EP60 co dla stali - produkt nie wchodzi w reakcję z aluminium i nie uszkadza powłoki kataforetycznej. Alternatywą jest cyna do aluminium do tradycyjnego cynowania na gorąco oraz zestaw do cynowania RTM 042, jednak cynowanie na zimno z użyciem ATK EP60 jest szybsze, tańsze i eliminuje ryzyko odkształcenia blachy.

Łatanie dziur i ubytków w blachach karoserii

Technologia naprawy zależy od wielkości ubytku i materiału podłoża. Dziury i nierówności do 1 cm wypełnia się cyną na zimno - szpachlą epoksydową ATK EP60, która po utwardzeniu osiąga twardość 80D i nie kurczy się, co eliminuje ryzyko powstawania wklęśnięć. Większe dziury wymagają wklejenia metalowej wstawki od wewnętrznej strony na klej konstrukcyjny ATK EP61, a następnie wypełnienia szczeliny szpachlą ATK EP60. W przypadku głębszych ubytków zaleca się podklejenie od spodu siatką wzmacniającą dla stabilizacji masy przed nałożeniem.

Łatanie dziur w karoserii żywicą poliestrową z matą szklaną jest błędem przy większych powierzchniach - żywica jest zbyt sztywna i nie pracuje z metalem, co prowadzi do pęknięć na krawędziach łatki. Zamiast tego należy wkleić blachę na EP61, a szpachlą wyrównać wyłącznie powierzchnię - naprężenia przenosi klej na metal, a szpachla pełni rolę estetyczną. W podwoziu lekką korozję i wgłębienia po kamieniach wypełnia się ATK EP60, a przy dużych ubytkach wykonuje się wstawkę z blachy przyklejaną na całość klejem EP61.

Szpachla ATK EP60 (cyna na zimno) zastępuje tradycyjne cynowanie na gorąco bez użycia otwartego ognia. Aplikacja z kartusza systemem tuba w tubie (proporcje 2:1) zapewnia dokładne wymieszanie, a podgrzanie elementu do 70°C przez 20 minut skraca czas do szlifowania z 3-4 godzin do kilkunastu minut. Produkt nie zawiera ołowiu ani szkodliwych rozpuszczalników i jest bezpieczny dla powłok kataforetycznych.

Naprawa i klejenie plastikowych elementów karoserii

Naprawa plastikowych części karoserii wymaga dobrania technologii do rodzaju tworzywa. Zderzaki, listwy i spojlery wykonane są z ABS, poliwęglanu (PC), polipropylenu (PP) lub mieszanki PP/EPDM. Tworzywa sztywne (ABS, PC) klei się po zmatowieniu i odtłuszczeniu, natomiast PP i PE wymagają podkładu ATK 822 ze względu na niską energię powierzchni - bez podkładu klej nie osiągnie trwałej przyczepności. Do naprawy pękniętych zderzaków dedykowany jest klej do zderzaków, który łączy elastyczność z wytrzymałością na uderzenia.

Elastyczne elementy plastikowe pracujące pod obciążeniem dynamicznym (zderzaki, nadkola) wymagają klejów zachowujących elastyczność po utwardzeniu. Klej ATK EP61 nadaje się do karoserii z włókna szklanego i węglowego (karbon) - technologia klejenia jest identyczna jak dla blach metalowych. Masa ATK 812 wiąże ABS i PVC bez podkładu, natomiast do PP i PE konieczny jest podkład ATK 822. Do nadkoli z polietylenu stosuje się dedykowany klej ATK HYLKOL.

Do wyciągania wgnieceń blach stosuje się kleje termotopliwe 150 i 160 w połączeniu z narzędziem typu puller. Różnica między obu klejami sprowadza się do przyczepności do grzybka - dla tworzywowych grzybków wybór jest obojętny, natomiast dla metalowych lepszy jest klej 160, który łatwiej zdejmuje się po zakończeniu operacji.

Uszczelnianie i zabezpieczenie antykorozyjne naprawianych miejsc

Po wykonaniu naprawy konstrukcyjnej (klejenie, szpachlowanie) złącza i spawy wymagają uszczelnienia przed korozją. Masa uszczelniająca ATK 812 (polimer hybrydowy, twardość 65 Shore A, wydłużenie 350%) doszczelnia spawy i zgrzewy punktowe, chroni przed wilgocią i solą drogową, a po utwardzeniu jest malowalna farbami samochodowymi (z wyjątkiem farb alkidowych). Produkt nie zawiera izocyjanianów ani silikonów, co eliminuje degradację pod wpływem UV i twardnienie z czasem - problem charakterystyczny dla mas poliuretanowych.

Do natryskowego zabezpieczania podwozi i odtwarzania struktur OEM stosuje się masę natryskową ATK 812 SL (polimer hybrydowy, twardość 65 Shore A, skurcz poniżej 1%). Masa aplicuje się pistoletem pneumatycznym, uzyskując strukturę identyczną z fabryczną (tzw. baranek). Do przyklejania wygłuszeń z filcu lub pianki do powierzchni aluminiowych stosuje się klej ATK 901B, który wiąże również pianki poliuretanowe i EVA z metalem oraz tworzywem. W miejscach o ciągłej pracy powyżej 80°C (miski olejowe, osłony silnika) stosuje się uszczelniacz ATK 663 - naprawy silnika i chłodnicy wykonuje się odrębnymi produktami typu płynne metale FE21.

Wskazówki praktyczne i porównanie klejów do karoserii

Błędy i ograniczenia przy doborze klejów do karoserii

• Brak usunięcia rdzy przed naprawą. Szpachla i klej epoksydowy nie wiążą się z powierzchnią pokrytą aktywną korozją. Wszystkie ogniska rdzy należy usunąć do surowego metalu przed aplikacją jakichkolwiek produktów.
• Stosowanie szpachli ATK EP60 jako kleju konstrukcyjnego. EP60 to masa wypełniająca (16 MPa), nie klej konstrukcyjny. Do łączenia elementów nośnych karoserii używaj wyłącznie kleju ATK EP61 (30 MPa na ścinanie).
• Aplikacja na elastyczne zderzaki z tworzyw sztucznych. Sztywne masy epoksydowe pękają na pracujących elementach plastikowych - do zderzaków i nadkoli stosuj elastyczne kleje dedykowane do tworzyw sztucznych.
• Pominięcie podkładu na PP i PE. Polipropylen i polietylen mają niską energię powierzchni - bez podkładu ATK 822 klej nie osiągnie trwałej przyczepności, a spoina odpadnie pod obciążeniem.
• Odtłuszczanie benzyną ekstrakcyjną lub denaturatem. Zmniejsza wytrzymałość spoiny o 20-30% względem odtłuszczania alkoholem izopropylowym (IPA) lub acetonem.
• Ograniczenie temperaturowe ATK EP60. Szpachla nie jest przeznaczona na powierzchnie o ciągłej pracy powyżej 120°C - do uszczelniania okolic silnika i układu wydechowego stosuj produkty wysokotemperaturowe.

Notatki z warsztatu

• Benzyna ekstrakcyjna i denaturat zmniejszają wytrzymałość klejenia o 20-30%. Przed klejeniem lub szpachlowaniem odtłuszczaj powierzchnię wyłącznie alkoholem izopropylowym (IPA) lub acetonem - inne rozpuszczalniki zostawiają osad, który dramatycznie obniża adhezję kleju do metalu.
• Łatanie dziur w karoserii żywicą poliestrową z matą szklaną nie zastępuje wklejania metalowej łatki. Żywica jest zbyt sztywna i nie pracuje z blachą - naprężenia przenoszone są wyłącznie na krawędzie łatki, co prowadzi do pęknięć. Wklej wkładkę z blachy na klej konstrukcyjny ATK EP61, a szpachlą wyrównaj tylko powierzchnię. Przy głębszych ubytkach podklej od spodu siatkę wzmacniającą.
• Blachy aluminiowe i ocynkowane wymagają zeszlifowania do surowego metalu. Warstwa tlenków na aluminium i powłoka cynkowa na ocynku obniżają przyczepność - klej zwiąże się z warstwą zanieczyszczeń, a nie z metalem, co skutkuje odspojeniem naprawy po kilku miesiącach.
• Klej ATK EP61 z kulkami dystansowymi 0,25 mm można zgrzewać i nitować na nieutwardzonym kleju. To pozwala wykonać złącze hybrydowe (klej + punkty zgrzewania), które dodatkowo zabezpiecza szczelinę przed korozją - technologię tę stosują producenci OEM przy montażu poszyć nadwozia.

Porównanie klejów do karoserii

FAQ - najczęstsze pytania