Czym przykleić materiał?
Klejenie materiału do materiału, drewna, plastiku i metalu
W tapicerstwie i rzemiośle „materiał” oznacza tkaninę, dzianinę, obicie lub filc. Łączenie go z innym materiałem, drewnem, plastikiem czy metalem najczęściej wykonuje się klejami kontaktowymi: po odparowaniu rozpuszczalnika wystarczy docisk, bez podgrzewania i bez długiego oczekiwania na związanie. W ofercie Ataszek są dwa warianty: klej kontaktowy w sprayu ATK U-850, wygodny przy naprawach i mniejszych powierzchniach, oraz klej kontaktowy ATK U-800, przeznaczony do prac powtarzalnych i większych elementów, nakładany pędzlem lub natryskowo ze zbiornika ciśnieniowego.
Spis treści
- Czym przykleić materiał do materiału?
- Czym przykleić materiał do drewna?
- Czym przykleić materiał do plastiku?
- Czym przykleić materiał do metalu?
- ATK U-850 czy ATK U-800 – który klej wybrać?
- FAQ - najczęstsze pytania
Czym przykleić materiał do materiału?
Do łączenia tkanin z tkaninami stosuje się kleje kontaktowe na bazie kauczuku, które wiążą po odparowaniu rozpuszczalnika. Wybór między ATK U-850 a ATK U-800 zależy przede wszystkim od wielkości powierzchni i liczby klejonych elementów.
Klej kontaktowy w sprayu ATK U-850
ATK U-850 to klej kontaktowy w aerozolu o pojemności 500 ml, na bazie kauczuku syntetycznego. Łączy tkaniny naturalne i syntetyczne, pianki, filc, korek, jutę i skórę – zarówno ze sobą, jak i z drewnem, metalem, tworzywami sztucznymi czy kompozytami. Natrysk z odległości 15-20 cm pozwala równomiernie pokryć powierzchnię, a wytrzymałość robocza pojawia się po 1-2 godzinach.
Parametry istotne przy planowaniu pracy:
- odporność temperaturowa do 90°C, krótkotrwale do 120°C,
- pełna wytrzymałość spoiny po 24-48 godzinach,
- wydajność opakowania 500 ml: 5-6 m²,
- klejenie w temperaturze od +5°C do +25°C.
ATK U-800 w pracach powtarzalnych
ATK U-800 to klej kontaktowy na bazie polimeru modyfikowanego polichloroprenowego, dostępny w opakowaniach 200 ml i 1000 ml. Nakłada się go pędzlem, wałkiem lub natryskowo – ze zbiornika ciśnieniowego do natrysku kleju lub pistoletu z dolnym zbiornikiem, z dyszą 1,8-2 mm przy ciśnieniu około 4-5 bar. Zużycie wynosi około 100-150 g/m² na jedną stronę, a czas otwarcia 5-15 minut.
Klej tworzy spoinę odporną na temperaturę do 120°C (do 90°C przy dużym naprężeniu) i wodoodporną, dlatego jest wskazywany do tapicerki samochodowej, mebli i elementów narażonych na obciążenia. Minimalna temperatura pracy to +15°C.
Etapy klejenia materiału
Kleje kontaktowe wymagają zachowania kolejności czynności. Poniższa sekwencja dotyczy obu wariantów – różnią się czasy i sposób nanoszenia.
- Przygotuj powierzchnie: oczyść je z kurzu i tłuszczu, tkaniny pozbaw luźnych włókien, twarde podłoża zmatuj.
- Wstrząśnij opakowaniem – aerozol ATK U-850 przez około 30 sekund.
- Nałóż klej na obie klejone powierzchnie: ATK U-850 natryskiem z 15-20 cm, ATK U-800 cienką warstwą pędzlem lub natryskiem.
- Materiały chłonne pokryj dwukrotnie – drugą warstwę ATK U-850 nałóż po 1-2 minutach, a ATK U-800 po około 15 minutach.
- Odczekaj na odparowanie rozpuszczalnika: 1-3 minuty w przypadku ATK U-850 i 5-15 minut w przypadku ATK U-800. Klej ma być lepki w dotyku, ale nie mokry.
- Połącz elementy i dociśnij je wałkiem silikonowym dociskowym lub ręcznie. Po kontakcie korekta położenia nie jest możliwa.
- Przy materiałach sprężynujących pozostaw docisk na kilka godzin, a pełną wytrzymałość osiągniesz po 24-48 godzinach.
Czas odparowania rozpuszczalnika zależy od temperatury i wilgotności otoczenia. Przy 25-30°C cienka warstwa ATK U-850 może stać się lepka już po około minucie, dlatego elementy warto ułożyć w gotowości do złączenia jeszcze przed naniesieniem kleju.
Ograniczenia klejów kontaktowych
Kleje kontaktowe nie sprawdzają się w każdym połączeniu. Warto sprawdzić poniższe warunki, zanim wybierzesz produkt:
- powierzchnie narażone na stały kontakt z wodą – ATK U-850 nie jest do tego przeznaczony,
- styropian i styrodur – rozpuszczalnik może uszkodzić materiał; do styropianu przeznaczony jest ATK U-850A,
- wierzchnia warstwa miękkich PVC i ekoskór – nie nanosi się na nią kleju kontaktowego,
- temperatura poniżej +5°C lub powyżej +25°C w przypadku ATK U-850 oraz poniżej +15°C w przypadku ATK U-800,
- cienkie, przesiąkliwe tkaniny – zbyt gruba warstwa może przebić na stronę licową.
Czym przykleić materiał do drewna?
Do drewna i płyt drewnopochodnych stosuje się te same kleje kontaktowe co do tkanin. ATK U-850 wybiera się przy naprawach i mniejszych powierzchniach, ATK U-800 przy większych elementach i pracach powtarzalnych, gdzie liczą się przewidywalne zużycie kleju i mocniejsza spoina.
Drewno surowe i lakierowane
Drewno surowe nie wymaga matowania, jest jednak chłonne – klej wnika w strukturę i warstwa kontaktowa może być zbyt uboga. Dlatego nakłada się dwie warstwy: w ATK U-850 w odstępie 1-2 minut, w ATK U-800 drugą warstwę po około 15 minutach. Drewno lakierowane wystarczy delikatnie zmatować drobnym papierem ściernym (gradacja 200-300), aby poprawić przyczepność.
Fornir i płyty meblowe
ATK U-800 jest wskazywany do klejenia forniru naturalnego na płyty MDF i inne płyty meblowe. Klej nanosi się cienką, równomierną warstwą pędzlem z krótkim włosiem, wałkiem lub natryskowo po rozcieńczeniu. Po 5-15 minutach łączy się elementy i dociska wałkiem, ze szczególnym naciskiem na krawędzie. Według danych producenta klej nie powoduje marszczenia ani przesiąkania przez warstwę forniru.
Czym przykleić materiał do plastiku?
Dobór kleju do plastiku zależy od rodzaju tworzywa. W większości przypadków stosuje się ATK U-800, a przy mniejszych, mniej wymagających połączeniach wystarcza ATK U-850 w sprayu. Tworzywa poliolefinowe wymagają dodatkowego podkładu.
Gładkie tworzywa: matowanie i odtłuszczanie
Tworzywa sztuczne mają gładką powierzchnię o niskiej energii powierzchniowej, dlatego samo odtłuszczenie nie wystarcza. Powierzchnię należy zmatować drobnym papierem ściernym, odpylać i odtłuścić – do tego celu służy odtłuszczacz w sprayu IPA 500 ml. Dopiero po takim przygotowaniu klej uzyskuje powtarzalną przyczepność.
Polipropylen i polietylen
PP i PE to tworzywa, do których standardowe kleje kontaktowe przyczepiają się słabo. Przy tych podłożach konieczny jest podkład ATK 822 do plastiku, nakładany przed klejem. Bez podkładu spoina może odrywać się od podłoża mimo prawidłowego wykonania pozostałych etapów.
Miękkie PVC i ekoskóra
Na wierzchnią warstwę miękkich PVC i ekoskór nie nanosi się klejów kontaktowych – rozpuszczalnik może uszkodzić materiał. Dla takich połączeń źródła firmowe wskazują klej dwuskładnikowy ATK B170-2K, który tworzy przezroczystą spoinę i jest stosowany między innymi do ekoskóry.
Czym przykleić materiał do metalu?
Do metalu lepiej sprawdza się ATK U-800, który tworzy spoinę o wyższej odporności termicznej i jest wskazywany do stali, w tym nierdzewnej, oraz aluminium. ATK U-850 wystarcza przy szybkich montażach i mniejszych elementach, gdzie nie występują duże naprężenia.
Przygotowanie metalu przed klejeniem
Metal wymaga usunięcia rdzy, zmatowienia i odtłuszczenia. Powierzchnie gładkie szlifuje się, aby zwiększyć powierzchnię kontaktu kleju, a następnie przeciera odtłuszczaczem IPA. Prace z ATK U-800 prowadź w temperaturze co najmniej +15°C, bo poniżej tej wartości producent nie zaleca klejenia.
Trudne metale i podkład ATK 823
Stal nierdzewna i aluminium należą do podłoży, z którymi kleje kontaktowe wiążą się trudniej. W takich przypadkach stosuje się podkład ATK 823 do metalu, nakładany przed klejem, z odczekaniem około 30 minut do wyschnięcia.
ATK U-850 czy ATK U-800 – który klej wybrać?
Oba produkty to kleje kontaktowe, ale różnią się formą, sposobem aplikacji i parametrami spoiny. Poniższe zestawienie pozwala dopasować wariant do skali pracy i warunków eksploatacji.
| Parametr | ATK U-850 | ATK U-800 |
|---|---|---|
| Forma produktu | aerozol 500 ml | płyn, 200 ml lub 1000 ml |
| Baza | kauczuk syntetyczny | polimer modyfikowany polichloroprenowy |
| Aplikacja | natrysk z aerozolu | pędzel, wałek, natrysk ze zbiornika ciśnieniowego |
| Czas otwarcia | 1-3 minuty | 5-15 minut |
| Odporność temperaturowa | do 90°C, krótkotrwale do 120°C | do 120°C, do 90°C przy dużym naprężeniu |
| Pełna wytrzymałość | 24-48 godzin | do 48 godzin |
| Zużycie i wydajność | 5-6 m² z opakowania 500 ml | 100-150 g/m² na stronę |
| Kolor spoiny | mleczny | żółtawy |
| Wodoodporność | ograniczona – nie do stałego kontaktu z wodą | wodoodporna spoina |
Przy pojedynczych naprawach aerozol ATK U-850 skraca czas pracy, bo nie wymaga narzędzi ani rozlewania kleju. Przy produkcji seryjnej ATK U-800 daje przewidywalne zużycie 100-150 g/m² i pozwala pokryć większe powierzchnie natryskiem ze zbiornika ciśnieniowego.
FAQ - najczęstsze pytania
Czy klej kontaktowy nakłada się na jedną, czy na dwie powierzchnie?
Standardowo na obie klejone powierzchnie. Przy cienkich tkaninach można nałożyć grubszą warstwę na jedną stronę, natomiast przy materiałach chłonnych lepiej pokryć oba elementy dwiema warstwami kleju.
Ile kleju potrzeba na 1 m² połączenia?
ATK U-800 zużywa około 100-150 g/m² na jedną stronę. W przypadku ATK U-850 jedno opakowanie 500 ml wystarcza na 5-6 m², a rzeczywista wydajność zależy od chłonności materiału i grubości warstwy.
Czy klejenie wymaga podgrzewania?
Nie. Oba kleje wiążą na zimno po odparowaniu rozpuszczalnika. ATK U-800 nie wymaga podgrzewania ani gorących pras.
Czy spoina wytrzyma kontakt z wodą?
ATK U-850 nie jest przeznaczony do powierzchni narażonych na stały kontakt z wodą. ATK U-800 tworzy spoinę wodoodporną, jednak przy połączeniach stale zanurzonych lub mytych warto potwierdzić wymagania w karcie technicznej produktu.